Vrijwilligerswerk in de hedendaagse massamedia

Stephanie Koolen-Maas 13-10-2021 443 keer bekeken 0 reacties

Hoe wordt vrijwilligerswerk uitgebeeld in hedendaagse media zoals films en televisieseries? Wordt de waarde van vrijwilligerswerk juist gereflecteerd? Dit vormt een belangrijke vraag omdat films en televisieseries de publieke opinie (kunnen) beinvloeden.

Dat vrijwilligerswerk een groot onderdeel van onze samenleving is staat vast. Bijna de helft van de Nederlandse bevolking doet vrijwilligerswerk. Daarnaast is het belang van vrijwilligerswerk voor individu, organisatie en samenleving in de afgelopen decennia algemeen erkend (CBS, 2020; Wilson & Musick, 1999). Het zou daarom ook voor zich spreken dat de hedendaagse media deze erkenning van vrijwilligerswerk weerspiegelt. De massamedia is een belangrijke sociale macht die voor het publiek de werkelijkheid bepaalt (Brudney & Lee, 2017).

Echter, blijkt dat vrijwilligerswerk in de media erg onderbelicht is. Dit is voornamelijk het geval als we kijken naar televisieseries en films. We verwachten van fictieve personages dat ze een baan hebben, een gezin stichten en hobby’s uitoefenen, maar vrijwilligerswerk komt toch minder vaak voor. Zelfs wanneer vrijwilligerswerk een belangrijke rol speelt in een film of tv-programma, wordt het vrijwilligersmanagement meestal niet getoond, en als het al in beeld komt, vaak in negatieve zin (Brudney & Lee, 2016). Vrijwilligerswerk is ofwel in de media onzichtbaar of lijdt onder ernstige stereotypering.

Twee jaar lang hebben allerlei vrijwilligersorganisaties, verenigingen en organisaties het Nationaal Jaar Vrijwillige Inzet voorbereid, geopend op 2 december 2020 door Koningin Máxima. Een jaar waarin mensen enthousiast worden gemaakt om vrijwilliger te worden en vrijwilligerswerk weer op de agenda wordt gezet. De media kan hier een belangrijke rol in spelen, aangezien filmmakers producten, boodschappen en thema's in hun films stoppen die de manier waarop we denken en ons handelen beïnvloeden. Massamedia heeft grote invloed op de publieke opinie. Televisie en film zijn dan ook uitstekende middelen om vrijwilligerswerk op de kaart te zetten.

Om meer te kunnen zeggen over wat de publieke opinie is van vrijwilligerswerk, moeten we ons verdiepen in de rol van massamedia. Hierdoor kunnen we namelijk zien wat de perceptie is van de samenleving op vrijwilligerswerk en vrijwilligersmanagement. Wat voor rol speelt vrijwilligerswerk in de samenleving? Welke discussies worden er gevoerd? Worden vrijwilligers positief of negatief benaderd? Zo kunnen we ervoor zorgen dat de erkenning van vrijwilligerswerk in de samenleving ook weerspiegeld wordt in de media. Dit zodat vrijwilligerswerk niet langer wordt gezien als iets ‘bijzonders’, maar als een natuurlijk onderdeel van het leven. Hoe wordt vrijwilligerswerk gezien in bekende televisieseries als Friends en the Big Bang Theory? 

FRIENDS: The One Where Phoebe Hates PBS (Season 5, episode 4)

Phoebe en Joey, twee van de hoofdpersonages uit Friends, komen in een discussie of vrijwilligerswerk onbaatzuchtig kan zijn wanneer Joey mee doet aan een telethon. Phoebe vindt dat hij zijn egoïsme voordoet als een goede daad. Joey zegt dat onbaatzuchtige goede daden niet bestaan, vrijwilligerswerk geeft je een goed gevoel over jezelf waardoor men er altijd baat bij heeft. Phoebe gelooft dit niet en probeert te bewijzen dat het wel bestaat. Dit doet ze door geld te doneren aan een televisiezender die ze haat. Ze denkt hiermee haar punt gemaakt te hebben, tot blijkt dat door die donatie, Joey op tv komt. Hierom is ze blij en realiseert ze dat ze de discussie heeft verloren.

THE BIG BANG THEORY: The Platonic Permutation (Season 9, episode 9)

Vier van de hoofdpersonen: Raj, Howard, Bernadette en Emily proberen een maatschappelijke dienst te verlenen door te helpen met het serveren van het Thanksgiving diner aan daklozen. Howard verkiest dit plan met zijn vrienden met tegenzin. Aanvankelijk worden zij afgewezen omdat het opvangtehuis genoeg hulp heeft, maar dan worden zij gevraagd om te helpen met afwassen. Opnieuw kan Howard alleen maar zeuren over hoe hij zijn tijd verdoet met afwassen tot er een speciale gast uit het niets verschijnt: Elon Musk, zijn grote held. Op dat moment kan hij alleen nog maar positief praten over vrijwilligerswerk.

Er zijn ongetwijfeld meer voorbeelden van vrijwilligerswerk in (Nederlandse) films of televisie programma’s. We creëren graag een database aan materiaal van vrijwilligerswerk in de hedendaagse media wat we kunnen gebruiken als barometer van de publieke opinie. Wat zijn jouw favoriete films of televisieseries waarin vrijwilligerswerk voorkomt? We lezen dit graag in de reacties! 

 

Bronnen

Brudney, J. L., & Lee, M. (2017). Lo, the Poor Volunteer Manager: Hollywood’s Nonprofit Volunteer and Volunteer Manager. Public Voices14(1), 77-96.

CBS. (2020, December). Vrijwilligerswerk 2019. https://www.cbs.nl/nl-nl/longread/aanvullende-statistische-diensten/2020/vrijwilligerswerk-2019

NOV. (2020). Het Nationaal Jaar Vrijwillige Inzet, wat is dat? NOV - Platform Vrijwillige Inzet. https://www.nov.nl/mensenmakennederland/overmensenmakennederland/het_programma/default.aspx

Wilson, J., & Musick, M. (1999). The effects of volunteering on the volunteer. Law and contemporary problems62(4), 141-168.

 

**Dit artikel is geschreven door Luca van Seumeren**

0  reacties

Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen wijzigen

Deze website maakt gebruik van cookies. Cookies worden onder andere gebruikt voor het bijhouden van statistieken, het opslaan van voorkeuren, het optimaliseren van deze website, de integratie van social media en marketingdoeleinden. Lees meer over cookies en jouw privacy in ons cookieverklaring. Wij gebruiken de hieronder genoemde soorten cookies.


Deze cookies gebruiken we om de basisfuncties van deze website te kunnen laten draaien en om inzicht te krijgen in het gebruik. Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens. Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en worden daarom altijd geplaatst.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Indien u deze toestaat, worden deze cookies gebruikt door aanbieders van externe content die op deze website kan worden getoond. In sommige gevallen gaat het daarbij om marketing- en/of tracking cookies, die het gedrag van bezoekers vastleggen en op basis daarvan gepersonaliseerde advertenties tonen op andere websites.