Nieuwe publicatie over ondersteuning aan burgerinitiatieven

Het ondersteunen en stimuleren van burgerinitiatieven en actief burgerschap is voor veel steunpunten, met name de zelfstandige vrijwilligerssteunpunten, nog een relatief nieuw terrein. Door meerdere vrijwilligerssteunpunten is aangegeven dat de eigen gemeente de vraag voor stimulering en ondersteuning van burgerinitiatieven bij het steunpunt heeft neergelegd, al dan niet via of gezamenlijk met het opbouwwerk. Deze ontwikkeling biedt kansen gezien de ontwikkeling van nieuwe vormen van vrijwillige inzet. Maar hoe pak je dat aan? In de publicatie Ondersteuning burgerinitiatieven door steunpunten vrijwilligerswerk worden 10 inspirerende voorbeelden gegeven van collega’s die met het steunpunt actief zijn in het ondersteunen van burgerparticipatie en actief burgerschap. Het zijn allemaal inspirerende voorbeelden die overgenomen kunnen worden door collega’s.

Van verzorgingsstaat naar actief burgerschap

De participerende burger, de activerende burger, de burger aan zet en de zelfredzame burger: allemaal termen die linea recta uit de beleidsstukken van de gemeenten gekopieerd kunnen zijn. Maar ze staan niet op zich. Ze geven een trend aan in de samenleving. Een trend die z’n oorsprong vindt in de vorige eeuw. Toen de sociale zekerheid en de verzorgingsstaat op het hoogtepunt waren in de jaren tachtig werden ook de ongewenste bijeffecten duidelijk. In de verzorgingsstaat was de zorg van mensen geregeld van de wieg tot het graf, bij wijze van spreken. Hierdoor hoefden de mensen niet meer zelf actief te zijn en konden achterover leunen. Een ongewenste situatie waarbij een groeiende groep mensen afhankelijk werd van de staat. Eigen initiatieven, actief participeren en ondernemerschap waren niet meer noodzakelijk, want de staat regelde het wel. Daarbij werd het in de jaren negentig ook duidelijk dat deze verzorgingsstaat onbetaalbaar is door toenemende vergrijzing en het grotere beroep dat mensen op de staat doen.

Aan het begin van deze eeuw is de ommekeer definitief ingezet. De sociale zekerheden worden afgebouwd en in plaats van de overheid moeten burgers zelf initiatief nemen en zich actief inzetten. De terugtredende overheid is een feit. Met de komst van de Wmo werd dit ook wettelijk bevestigd. In deze kaderwet wordt de besluitvorming dicht bij de burgers geregeld en worden gemeenten handvatten gegeven om de burgers meer te betrekken bij de besluitvorming (Wmo-raden, wijkraden, bewonerscomités etc.) en krijgen de gemeenten de opdracht de particuliere initiatieven en actief burgerschap te stimuleren en te ondersteunen. Mensen moeten participeren en zelfredzaam worden. De gemeenten doen dat niet zelf. Logische partner van de gemeenten bij het ondersteunen en stimuleren van de burgerinitiatieven zijn de welzijnsstichtingen en vrijwilligerscentrales.

Nieuwe publicatie op website

Ondersteuning burgerinitiatieven door steunpunten vrijwilligerswerk verschijnt eind januari 2011 op de website van NOV en zal digitaal naar de steunpunten worden gestuurd.

Meer informatie

Mail  r.hetem nov.nl of s.straatman movisie.nl .