Marktwerking en centrales: een leerproces

Vrijwilligerscentrales- en steunpunten verkeren in woelige tijden. De komst van de Wmo, maatschappelijke stages, de basisfuncties en de opkomst van Maatschappelijk Betrokken Ondernemen (MBO): het zijn factoren die de situatie van centrales veranderen. Het biedt kansen, veel centrales winnen nu ruimte en worden meer zichtbaar, bijvoorbeeld als stagemakelaar. Maar soms wordt er ‘verloren’. Leest u de ervaring van het Steunpunt Vrijwilligerswerk Nieuwegein met MBO. Sylvia Rehorst vertelt.

Wat is de situatie?

Sylvia Rehorst: Het steunpunt (dat is aangehaakt bij een brede welzijnsinstelling) geeft Maatschappelijk Betrokken Ondernemen (MBO) al zes jaar vorm met een platform en een lokale makelaar. Dat wordt, op het moment dat de gemeente de winkansen ziet van MBO, ‘gekaapt’ door een commercieel bedrijf.

Wat is jullie historie met MBO?

In 2002 organiseert het steunpunt een startbijeenkomst MBO voor vrijwilligersorganisaties, bedrijfsleven en politiek. Er zijn 61 aanwezigen. Vervolgens wordt het Platform Maatschappelijk Ondernemen Nieuwegein (PMON) opgericht, als onderdeel van het steunpunt. Met het doel het MBO in Nieuwegein vorm te gaan geven.

Van 2002 tot en met 2005, worden met twee uur per week aan beroepsmatige ondersteuning verschillende activiteiten georganiseerd. Er wordt een Beursvloer georganiseerd, presentaties gehouden en er wordt training voor vrijwilligersorganisaties geboden: ‘Hoe aantrekkelijk te zijn voor bedrijfsleven’. Er worden MADD dagen georganiseerd, een vorm van deskundigenbank opgezet en een netwerk met bedrijven wordt opgezet.

In 2006 en 2007 worden, met vier uur beroepsmatige ondersteuning, diverse matches met het bedrijfsleven gemaakt, waarvan één match zo’n groot succes wordt dat de gemeente die als hét voorbeeld van MBO promoot. Het PMON constateert vervolgens dat vier uur beroepsmatige ondersteuning te weinig is om MBO goed vorm te geven. Helaas zag de toenmalige directie van de welzijnstichting niets in MBO. Om de eigen welzijnorganisatie en de politiek te overtuigen van de kansen van MBO en de inzet van middelen die daarvoor nodig zijn, schrijft het steunpunt zelf een plan van aanpak.

Dat klinkt als een succesvolle aanpak. Wat ging er dan mis?

Medio 2007 stelt de gemeente dan een ambtenaar aan die de opdracht heeft maatschappelijke betrokken ondernemen in Nieuwegein op te zetten. Vanaf dat moment zijn er diverse ontwikkelingen gaande: De sport wil speciaal voor de sport MBO geregeld hebben, de gemeente verwacht dat er vooral veel geld te halen valt uit MBO, de ambtenaar die in zijn daadkracht veel onbegrip kweekt, een steunpunt die haar belangen verdedigt, een commercieel bureau dat haar MBO-merk wil verkopen en verschillende welzijnsdirecteuren die allen anders over MBO denken. Al deze ontwikkelingen resulteerden uiteindelijk in een Businessplan, geschreven door een commerciële partij, dat adviseert een aparte stichting “samen voor Nieuwegein” te vormen. In deze aparte stichting is het steunpunt geen partner. Het advies wordt door het college overgenomen waardoor het steunpunt wordt daarmee buitenspel wordt gezet.

Wat is jouw visie op deze gebeurtenis?

Marktwerking wordt een actueel onderwerp voor steunpunten. De gemeente doet in tijden van schaarste een beroep op het bedrijfsleven en met name hun geld. Dat noemen zij MBO. In dat kader moeten grote sommen geld gegenereerd worden voor megaprojecten. Daarmee is MBO zoals ingevuld door de gemeente een totaal andere dan die wordt vorm gegeven door lokale makelaars. Maar beiden worden wel met elkaar vergeleken. Het commerciële bureau kan een beter financieel plaatje laten zien, welzijnswerk heeft blijkbaar nog niet genoeg zakelijkheid in zich.

In dit geval had de gemeente zo hard geld nodig dat zij een ambtenaar opdracht hebben gegeven om geld te genereren in het kader van MBO. Hiermee gingen in Nieuwegein beleidsvorming en uitvoering door elkaar heen lopen. Verder zijn de posities van steunpunten die ondergebracht zijn bij een welzijnsinstelling soms erg zwak.

Wat heeft het steunpunt hiervan geleerd en welke tips heb je voor andere steunpunten?

Ik heb spijt dat ik veel werk voor een appel en een ei heb geleverd. Ik stel me thans zakelijker op. Bij steunpunten die onderdeel uitmaken van een welzijnsinstelling, maakt de directie de uiteindelijke beleidskeuzes. In zes jaar heb ik te maken gehad met vier verschillende directeuren. Drie daarvan stimuleerde het initiatief en de voorlaatste legde het 2 jaar stil. Je wordt daardoor gedwongen een bescheiden rol te spelen, wat soms het belang van het vrijwilligerswerk niet dient.

Mijn tip is: Zorg naast alle bevlogenheid voor een financieel goed verhaal. En zorg met name ook voor draagvlak binnen je eigen organisatie.

Voor meer informatie over de ervaring van Steunpunt Vrijwilligerswerk Nieuwegein met MBO? Neem dan contact op met Sylvia Rehorst, sylvia.rehorst welzijnnieuwegein.nl, 030-6031540.

Vertel ook uw verhaal!

Is er door de actuele ontwikkelingen in landelijke of lokale politiek of door de komst van de Wmo ook een opdracht aan uw neus voorbij gegaan? Of heeft u moeite om uw stem te laten horen binnen een grote welzijnsorganisatie? Wilt u uw ervaringen delen met andere vrijwilligerscentrales en -steunpunten? Of vindt u dat Vereniging NOV hiervan kennis moet nemen? Neemt u dan contact op met de redactie van Centrales Centraal: Eline van de Ruit, 030 789 20 58, e.vanderuit nov.nl.