Aan de slag met sociale media

Sandra Kamerbeek, onderzoeker en adviseur bij MOVISIE over sociale media.

Sociale media zijn jong. Het is bijna niet voor te stellen, maar YouTube bestaat nog geen vijf jaar, Twitter nog maar vier jaar. Toch lijkt het of iedereen er gebruik van maakt. Veel mensen doen dit passief, door filmpjes, foto’s, nieuws of profielen te bekijken op YouTube, Flickr, Nu.nl of Hyves. Maar in toenemende mate wordt gebruik gemaakt van de mogelijkheid die sociale media bieden om niet alleen voortdurend te delen waar je bent en wat je doet, maar vooral ook wat je bezig houdt en wat je vindt. Nieuws verspreidt zich via Twitter sneller dan enige andere moderne communicatievorm. Wereldwijd! En de mogelijkheden om op elkaar te reageren en te communiceren zijn snel en onuitputtelijk. Dit geldt voor individuen, maar natuurlijk ook voor organisaties.

De opkomst van sociale media hebben het mogelijk gemaakt voor organisaties om voor het eerst in de geschiedenis op grote schaal interactief te communiceren met leden, klanten, achterban. Het oude ‘zenden’ van informatie heeft plaats gemaakt voor zenden, ontvangen en reageren. En dat in een soms razend tempo. Het bedrijfsleven lijkt sociale media te hebben omarmt en gebruikt het vooral voor klantenservice en reputatiemanagement. Maar ook non-profitorganisaties maken in toenemende mate gebruik van sociale media, campagneorganisaties voorop. In Nederland zijn op dit moment geen onderzoeksgegevens bekend over hoe en in welke mate non-profitorganisaties sociale media gebruiken. Onderzoek naar het gebruik van Facebook door non-profit organisaties in de VS laat echter opvallende resultaten zien. Zo gebruiken non-profits Facebook vooral om de organisatie te presenteren en in veel mindere mate om informatie en nieuws te verspreiden en interactie met de achterban op te zoeken. Onderzochte organisaties maken daarnaast vooral gebruik van geschreven tekst en minder van de andere mogelijkheden die sociale media bieden, zoals foto’s, film en geluid.

Sociale media voor maatschappelijke organisaties

Uit een eerste globale verkenning die MOVISIE in 2009 heeft uitgevoerd naar sociale media gebruik door vrijwilligersorganisaties en vrijwilligerscentrales blijkt dat veel organisaties een marketingtoepassing zien voor sociale media (verkopen van producten). Sandra Kamerbeek, onderzoeker en adviseur bij MOVISIE onderscheidt echter 7 relevante functies van sociale media voor maatschappelijke organisaties: bekendheid, overtuiging, bewustwording, organisatie, actie, discussie en identiteit. Ook zij signaleert dat veel organisaties sociale media op dit moment vooral gebruiken om bekendheid aan de organisatie te geven en dat andere functies aanzienlijk minder in beeld en dus gebruikt worden.

Nieuwe vormen van betrokkenheid

Kamerbeek ziet het gebruik van sociale media graag in een breder perspectief van nieuwe vormen van betrokkenheid: “Naast de huidige vormen van betrokkenheid waarbij vrijwilligers naar een organisatie toe komen om daar een klus uit te voeren, ontstaan vele nieuwe vormen van betrokkenheid. Dit varieert van online vrijwilligerswerk, het doorsturen van een mail tegen de walvisjacht in Japan of je via Facebook of Hyves aansluiten bij een organisatie of initiatief. De uitdaging voor de vrijwilligerssector is om het enorme potentieel aan nieuwe betrokkenen te verzilveren op nieuwe creatieve wijze.” Dat dit vooral voor de jongere generatie geldt moge duidelijk zijn. Sociale media zijn volgens Kamerbeek een nieuw instrument om bijvoorbeeld de betrokkenheid van jongeren bij vrijwilligerswerk te vergroten. MOVISIE zal in 2011 goede voorbeelden van sociale mediagebruik onder vrijwilligersorganisaties inventariseren en verspreiden.

Gelijk de slag met sociale media?

  • Meld u aan voor de LinkedIn groep van NOVI, het landelijk netwerk van steunpunten vriwilligerswerk.
  • Meld u aan voor de LinkedIn groep voor het EJV2011 (Europees jaar van het vrijwilligerswerk).
  • Kijk hier voor praktische tips in sociale media gebruik voor maatschappelijke organisaties door Sandra Kamerbeek.