Kwalitatief hoogstaande Vrijwilligerscentrale Ravelijn Amersfoort vermalen in aanbesteding

02 december 2016

De gemeente Amersfoort heeft het afgelopen jaar via een zeer omstreden aanbestedingsprocedure, “De  sociale basisinfrastructuur in de stad” opnieuw ‘ingericht’. Eerdere  goed functionerende stedelijke organisaties zoals de vrijwilligerscentrale Ravelijn en bijvoorbeeld de organisatie van schuldhulpverlening - met kennis en kunde op hun specifiek vakgebied -  zijn aan de kant geschoven voor het nieuwe stedelijke instituut In de buurt033.  De gemeente verantwoordt deze  operatie vooral vanuit de doeleinden als meer efficiëntie, meer wijkgericht, minder overlap en voor de gemeente een makkelijkere sturing.

Sturen vanuit visie of sturen op structuren?

Wat opvalt in de aanbestedingsteksten van de gemeente is de focus op zorg en kwetsbaarheid. Met de nieuwe Wmo 2015 zijn veel meer zorgtaken dan eerder overgedragen aan de gemeente met bijbehorende financiële budgetten en risico’s.  Gevolg daarvan is dat eerder breed geformuleerd vrijwilligerswerkbeleid op gemeentelijk niveau nu vooral zorgbeleid is. Dit met de focus  op kwetsbaarheid, hulp bij een tekort, zelfredzaamheid, eigen kracht, mantelzorg en de zorgzame samenleving voor elkaar. Waar eerder het vrijwilligerswerk in de Wmowet van 2007 nog een prestatieveld was waarop beleid werd geformuleerd, is het nu vooral de vermelding en de oproep dat vrijwilligers onmisbaar zijn. Ook de gemeente Amersfoort verwoordt de verandering die zij willen op die manier:

  1. In de sociale basisinfrastructuur die de coördinerende partij gaat inrichten, krijgen drie functies vorm: 
    Informatie & advies: waar kan een inwoner terecht met zijn vragen, hoe kan hij (zelf) helpen en wie kan hem helpen?
  2. Ontmoeting: het contact met buurtgenoten, lotgenoten.
  3. Ondersteuning en toerusting: mensen helpen om hun leven op orde te krijgen of houden, of bijvoorbeeld mantelzorg te kunnen blijven bieden.

 

Vrijwilligerswerk is samenleving breed

Vrijwilligerswerk krijgt met name vorm in de veelheid van verenigingen en binnen organisaties in sport, cultuur, natuur, onderwijs, jeugd, inburgering, welzijn en ja, ook zorg. Die brede inzet van bewoners in hun gemeenschap vraagt om een integrale visie van de gemeente als partner. Vrijwilligerswerkbeleid richt zich op vitale besturen, advisering, scholing, matching naar vrijwilligerswerk, vrijwilligerswerk en inburgering, betrekken van jongeren/onderwijs met vrijwilligerswerk, verbinding met bedrijven en maatschappelijke inzet etc etc. In de plannen van Amersfoort en Indebuurt033 is van een dergelijk, rijke visie niets terug te lezen.

Wijkgerichtheid als eenheidsmaat en mantra

De bijna blinde gerichtheid op de wijk als plaats van handeling van participatie geeft ook de dominantie van het zorgdenken weer. Het is prima zorg aan kwetsbaren met buurthulp, buurtzorg, ontmoeting en ondersteuning vooral dichtbij te organiseren, met de wijk als vindplaats. Maar op het thema van vrijwilligerswerk is het onlogisch en inefficiënt. Vrijwilligerswerk wordt juist ook buiten de (eigen) buurt verricht! Ondersteuning van vitaal vrijwilligerswerk gebeurt vaak per sector; in de sport en ook bij de vrijwillige informele zorg vanuit de Zonnebloem, Humanitas, kerken, Present etc. En in stedelijke en soms juist ook regionale en landelijke netwerken. Matching en deskundigheidsbevordering is stedelijk gericht. Bedrijfsleven met maatschappelijk betrokken ondernemen is stedelijk gericht.

Gedwongen transfer van vrijwilligers

Van de betaalde beroepskrachten van de organisaties die moeten stoppen of reorganiseren hebben 650 sollicitanten zich gemeld voor de 55 voltijdbanen. Nee, het is geen bezuiniging zegt de gemeente. Maar hoe is dat voor de 500 vrijwilligers van Ravelijn? Waar een werkgever met het voorhouden van het salaris veel zeggenschap kan afdwingen, ligt deze zeggenschap over hun inzet bij de vrijwilligers zelf. Juist deze groep staat ver af van de abstracte systeem- en institutionele herinrichting van de gemeente. Hun motivatie en plezier ligt bij de continuering van het team en het werk. Amersfoort zal een groot deel van deze 500 participerende burgers gaan missen. En zeker die individuele bewoners die met aandacht, toewijding en vakmanschap werden geholpen in het zoeken en vinden van een vrijwilligersplek die bij hun past.  De wethouder eist loyaliteit aan het meewerken aan de overdracht. Dat de aanbestedingsprocedure heel veel twijfels, boosheid en onmacht bij vrijwilligers heeft doen ontstaan door het ontbreken van visie op hun werk  en gewoon gerommel van de gemeente, is misschien wel het meest pijnlijke.

 

Joost van Alkemade

Directeur in de brancheorganisatie van vrijwilligerscentrales in Nederland: Vereniging Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk

Vragen?

Bel met Joost van Alkemade, 06 10764885, j.vanalkemade nov.nl

 

 

Draag bij aan deze website

Geef uw tips, voorbeelden en opmerkingen.


Een bijlage is optioneel. Bestandsformaat: pdf.
De maximale bestandsgrootte is 32 MB.
Na het plaatsen ontvangt u een e-mail ter bevestiging.
Het e-mailadres wordt niet bij uw bijdrage getoond.