Onderzoek: Vrijwilligers willen goed geïnformeerd zijn

07 september 2015

Voorjaar 2015 heeft Erasmus-studente Vivian Hoogerwaard onderzoek gedaan naar het behouden van vrijwilligers onder 23 zorg- en welzijnsinstellingen. Interpersoonlijke relaties en persoonlijke groei blijken nauwelijks van invloed op de vertrekgeneigdheid van vrijwilligers. Goede communicatie, feedback & evaluatie en erkenning blijken echter wel belangrijke voorwaarden om actief te blijven bij een organisatie. Het gros van de vrijwilligers is overigens zeer tevreden over wat ze doen en meer dan driekwart geeft aan nooit te denken over weggaan.

In totaal 2163 vrijwilligers beantwoordden vragen over hoe goed zij de dingen in hun organisatie geregeld vonden en wat zij als aanleiding zagen om te vertrekken of juist te blijven. Met een gemiddelde leeftijd van 59,5 jaar zijn de jongeren ondervertegenwoordigd bij de deelnemende organisaties. Hoe ouder de vrijwilliger, hoe minder aanleiding hij ziet om te vertrekken. Om in de toekomst op de hulp van vrijwilligers te kunnen blijven rekenen, is het belangrijk voor de vrijwilligersorganisaties om, zonder andere onderdelen van hun beleid te verwaarlozen, te focussen op de onderwerpen communicatie, erkenning en feedback en evaluatie. Als deze drie factoren goed geregeld zijn in de organisatie, zullen vrijwilligers meer geneigd zijn om te blijven.

Goed geïnformeerd willen zijn

Communicatie blijkt een essentieel onderdeel van de relatie tussen vrijwilligers onderling, de relatie tussen vrijwilligers en beroepskrachten en de relatie tussen vrijwilligers en coördinatoren. Vrijwilligers verwachten goed geïnformeerd te worden over zaken die plaatsvinden binnen de organisatie en zaken die belangrijk zijn voor het uitvoeren van hun taak. Een goede communicatie in de organisatie zorgt ervoor dat vrijwilligers bij de organisatie blijven.

Compliment doet wonderen

De intentie om de organisatie te verlaten wordt versterkt als vrijwilligers van mening zijn dat de taak die ze uitvoeren onbelangrijk is. De aanwezigheid van geïnteresseerdheid, oprechtheid en eerlijkheid in de organisatie zorgt ervoor dat vrijwilligers bij de organisatie blijven. Erkenning kan trouwens al heel simpel zijn. Door te zeggen dat je vindt dat iemand goed werk verricht, voelen mensen zich erkend. Een oprecht compliment doet wonderen, zoals ook al eerder aangetoond door Lucas Meijs e.a. 

Feedback en evaluatie

Vrijwilligers vinden het belangrijk dat zij feedback ontvangen en dat hun prestaties worden geëvalueerd. Ook vinden zij het belangrijk dat ze betrokken worden bij het opsporen van verbeterpunten en het uitvoeren van verbeteracties.

Jongeren versus ouderen

De vertrekgeneigdheid van vrijwilligers was in het onderzoek hoger bij jongere vrijwilligers. Dit kan simpelweg verklaard worden door het feit dat oudere vrijwilligers al langer bij de organisatie zijn en klaarblijkelijk zich goed voelen op hun plek. Verstandiger is het om mee te nemen in het vrijwilligersbeleid dat de jonge, moderne vrijwilliger moeilijker te binden is voor langere tijd, sterker wordt geleid door persoonlijke interesses, mondiger is en vaker redeneert vanuit een ruilrelatie (zo blijkt uit ander onderzoek). Om jongere vrijwilligers te betrekken, moeten organisaties flexibeler worden en meer inspelen op de wensen van de vrijwilliger.

Wie hebben meegedaan aan de enquête?

Van de respondenten is 30% man (648) en 70% vrouw (1515). De gemiddelde leeftijd is 59,5 jaar. De meeste respondenten hebben middelbaar beroepsonderwijs (30,1%) of lager beroepsonderwijs (27,4%) als hoogst afgeronde opleiding. 74% van de respondenten is meer dan 1 jaar maar minder dan 20 jaar vrijwilliger bij de organisatie waarvan ze de vragenlijst kregen. De grootste groep daarvan (24,2%) is gemiddeld meer dan 1 jaar maar minder dan 3 jaar aan de organisatie verbonden. Als er wordt gekeken naar het aantal jaren dat de respondent in zijn leven al actief als vrijwilliger is, liggen de antwoorden hoger. De meeste respondenten (20%) zijn meer dan 10 jaar, maar minder dan 20 jaar in hun leven vrijwilliger. De respondenten besteden gemiddeld vier uur en drie kwartier per week aan vrijwilligerswerk bij de organisatie waarvan zij de vragenlijst kregen.

Meer weten over het onderzoek?

Op verzoek kunt het onderzoeksrapport ‘De Retentie (vasthouden) van Vrijwilligers’ van Vivian Hoogerwaard inzien. Stuur hiervoor een mail naar Vivian Hoogerwaard ( vivianhoogerwaard live.nl ) of Mark Molenaar ( m.molenaar nov.nl ).

Vrijwillige Inzet Goed Geregeld?

Een effectieve manier om na te gaan of uw vrijwilligersbeleid goed en aantrekkelijk is, is het te bespreken met uw vrijwilligers. Hiervoor biedt Vereniging NOV de Zelfevaluatie Vrijwillige Inzet Goed Geregeld aan. U kunt de Zelfevaluatie hier downloaden: https://nov.nl/kwaliteit-en-diensten/goed-geregeld/zelfevaluatie 

rgb-jpg-logo keurmerk vrijwillige inzet gg