Initiatiefnota CDA goed begin; wie maakt het af?

07 december 2015

Vereniging NOV is erg blij met de CDA-initiatiefnota 'Vrijwilligers zijn Kampioenen'. De nota pakt een aantal knelpunten op die NOV al geruime tijd signaleert. Daarbij onderstreept de nota het belang van particulier initiatief, de eigen inzet van vrijwilligers en dat vrijwilligerswerk nooit het verlengstuk van de overheid mag zijn. Het CDA benadrukt ook dat de overheid voorwaarden moet scheppen. Niet alleen door knelpunten weg te nemen, maar juist ook door te faciliteren. Daarvoor zijn echter ook middelen nodig.

Nederland is koploper vrijwillige inzet. Op jaarbasis zetten alle vrijwilligers zich 1 miljard uur in voor allerlei maatschappelijke doelen. Wie de waarde in geld wil becijferen, moet denken aan een maatschappelijke investering van 14,5 miljard euro, zuinig berekend. Met de participatiesamenleving vraagt de overheid nog meer inzet en dat kan. Kijk maar naar de golf van vrijwilligers die vluchtelingen wil helpen. Noodzakelijke voorwaarde is dat de overheid consistent beleid voert en investeert in het scheppen van goede voorwaarden om vrijwilligers te faciliteren bij hun inzet.

Consistent beleid, versterkt door investeringen

CDA noemt onderzoek naar stimulerende maatregelen voor bijvoorbeeld maatschappelijke stage (terecht een CDA-paradepaardje) en denkt daarbij vooral aan het effect voor leerlingen. Dit vindt Vereniging NOV te vrijblijvend. Naast het genoemde effect voor leerlingen, zijn ook de hiervoor opgebouwde lokale netwerken erg belangrijk. De participatiesamenleving valt of staat met een goede (digitale) infrastructuur waar een diversiteit aan maatschappelijke actoren elkaar kan vinden en ontmoeten. Onderwijs, maatschappelijke organisaties, jongeren, vrijwilligerssteunpunt, bedrijfsleven en de gemeente versterken daarmee samen de samenleving.

Het (opnieuw) realiseren van die infrastructuur op een goed werkende en duurzame manier kost geld. Een landelijke bijdrage helpt andere belanghebbenden hierin te investeren. Dit gaat ook op voor andere onderwerpen. Denk aan investeren in en faciliteren van vrijwilligers en hun initiatieven, bijvoorbeeld door scholing, de vrijwilligersvergoeding, coördinatie en accommodatie. Zelforganisatie is vaak complex en vraagt om goed toegeruste initiatiefnemers en besturen. Gemeentelijk vrijwilligerswerkbeleid vraagt, naast mooie woorden over de kracht van de samenleving, dus ook om duurzame middelen.

Voorstel voor een financiële basis

De samenleving heeft belang bij een goede infrastructuur die niet alleen gemeentelijk en lokaal is, maar ook regionaal of zelfs landelijk. Wat is er samen mogelijk met het bedrijfsleven, fondsen, de overheid en particuliere financiers? Vereniging NOV stelt voor dat de overheid in overleg het initiatief neemt tot een Maatschappelijk Investeringsfonds. Dit naar voorbeeld van de Maatschappelijke Bank in Groot Brittannië, waar geld uit slapende banktegoeden van overleden of onvindbare burgers de basis vormt. Dit is eerder ook bepleit door het Landelijk Samenwerkingsverband Actieve Bewoners (LSA). Dit fonds is dan een investeringsfonds voor de start en realisatiefase van lokale infrastructuur en initiatieven, waaraan vervolgens de belanghebbenden zich vooraf kunnen committeren aan de instandhouding en doorontwikkeling.

Wat zeggen wetenschappers over ondersteuning en infrastructuur?

Diverse wetenschappers formuleren de voorwaarden voor succesvolle initiatieven:

  1. “Voorwaarde voor (succesvolle) burgerinitiatieven is een zekere mate van sociale infrastructuur, zoals bijvoorbeeld kan worden afgemeten aan de beschikbaarheid en kwaliteit van scholen, zorg- en welzijnsinstellingen.” (Zie bijvoorbeeld: Hazeu (2004); WRR (2005). In Menno Hurenkamp, Evelien Tonkens en Jan Willem Duyvendak (2006). Wat burgers bezielt: een onderzoek naar burgerinitiatieven, UVA/ NICIS: Amsterdam/ Den Haag, p. 9.)
  2. “Bovendien zijn de sociale en fysieke infrastructuur een noodzakelijke conditie voor de doorgroei van burgerinitiatieven naar economisch, productieve sociale ondernemingen.” (Van der Zwaard en Specht (2013)
  3. “Hoewel het grassroot-gevoel een belangrijk aspect is van de kracht van bewonersinitiatieven, komen ze doorgaans niet zonder invloed van de gemeente tot stand. Ideeën die verder gaan dan een buurtbarbecue, en waar dus geld, vergunningen en kennis voor nodig zijn, komen meestal in samenwerking met de gemeente (en eventuele andere maatschappelijke organisaties) van de grond. Professionals die bewoners ondersteunen vormen in veel gevallen een belangrijke schakel” (Tonkens en Verhoeven 2011; Vermeij en Steenbekkers 2011)

 

Verbeterpunt voor de nota

Vereniging NOV pleit ook voor een maximaal kwartaalbedrag (in plaats van een dag– of weekbedrag) voor álle vrijwilligers en niet alleen voor seizoensgebonden of evenementafhankelijk vrijwilligerswerk.

---------------------------------------------------------------------------

Meer informatie

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Mark Molenaar (0610922192, m.molenaar nov.nl) of Joost van Alkemade (0610764885)

Informatie bij het CDA

Voor meer informatie over de initiatiefnota van het CDA kunt u contact opnemen met Joanneke van den Nieuwboer (j.vdnieuwboer tweedekamer.nl, 0652391017).

Draag bij aan deze website

Geef uw tips, voorbeelden en opmerkingen.


Een bijlage is optioneel. Bestandsformaat: pdf.
De maximale bestandsgrootte is 32 MB.
Na het plaatsen ontvangt u een e-mail ter bevestiging.
Het e-mailadres wordt niet bij uw bijdrage getoond.